Het voorbije weekend kwam het tijdens de Limburgse derby tussen STVV en KRC Genk opnieuw tot wangedrag in het stadion. Supporters staken vuurwerk af, gooiden voorwerpen en zorgden voor spanningen op de tribunes. De scheidsrechter werd zelfs verplicht om de wedstrijd een hele tijd stil te leggen. Ook buiten het stadion moest de politie tussenkomen om de orde te handhaven.
Zulke incidenten staan niet op zichzelf: ook in het verleden liepen confrontaties tussen beide supporterskernen reeds vaker uit de hand, o.a. in 2022 toen een honderdtal leden van de harde kern van Genk klaarstonden om bussen van STVV aan te vallen met stenen, balken, molotovcocktails en vuurwerk.
Deze incidenten onderstrepen dat hooliganisme al jarenlang een structureel probleem is binnen het Belgische voetbal. Bijgevolg kan de volgende vraag gesteld worden:
“Genieten hooligans van een ‘free pass’?”
Nee. België beschikt over een uitgewerkt wettelijk kader en verschillende soorten sancties om hooliganisme aan te pakken. De kern daarvan is de Voetbalwet van 21 december 1998, die sinds haar inwerkingtreding meermaals werd aangepast en in 2023 opnieuw verstrengd werd.
***
Wat voorziet de Voetbalwet?
De Voetbalwet regelt de veiligheid in en rond stadions en legt verplichtingen op aan zowel organisatoren (clubs) als toeschouwers. Ze bevat onder meer bepalingen over:
Verboden gedragingen zoals het betreden van het speelveld, gebruik of bezit van Bengaals vuur, het gooien van voorwerpen, racistische uitingen of geweldpleging.
Identiteitscontroles en toegangsverboden voor risicopersonen.
Sancties zoals stadionverbod van enkele maanden tot zelfs 10 jaar bij zware feiten (verlengd sinds de wetswijziging van 2023).
Administratieve geldboetes die kunnen oplopen tot 5.000 EUR.
De mogelijkheid voor politie om personen administratief aan te houden en dossiers over te maken aan het parket.
Sinds de verstrenging in 2023 werden de sancties zwaarder, kregen clubs een grotere verantwoordelijkheid inzake veiligheidsmaatregelen (zoals camera’s en toegangscontrole), en werden de bevoegdheden van stewards en private bewakingsdiensten uitgebreid. Waar zij vroeger vooral een signalerende en begeleidende rol hadden, worden zij vandaag beschouwd als een echte eerste veiligheidslaag in en rond het stadion.
Zo mogen stewards en private bewakingsdiensten in ruimere omstandigheden de identiteit van supporters controleren, bijvoorbeeld bij overtredingen van het stadionreglement of bij het gebruik van verboden voorwerpen zoals Bengaals vuurwerk. Daarnaast verloopt de gegevensuitwisseling met politie en veiligheidsdiensten veel sneller, waardoor overtreders sneller kunnen geïdentificeerd en aangepakt worden.
***
België treedt dus wel degelijk op…
Hooligans ontsnappen niet zomaar aan vervolging. In de praktijk kunnen verschillende instanties tegelijk optreden:
Administratieve sancties door de Dienst Voetbalveiligheid van Binnenlandse Zaken;
Stadionverbod opgelegd door de administratieve commissie;
Strafrechtelijke vervolging door het parket bij geweld of bendevorming (bv. 18 Genk-hooligans voor de rechter na de derbyrellen van 2022)
Disciplinair optreden door de voetbalinstanties tegen clubs (bv. boetes voor STVV en Genk wegens wangedrag van supporters)
***
…maar de praktijk blijft weerbarstig
Ondanks de stevige wetgeving en recente verstrenging, blijven er duidelijke hiaten bestaan:
Beperkte bevoegdheden van stewards: zij mogen enkel oppervlakkig controleren, waardoor pyrotechniek vaak ongemerkt binnen raakt.
Incidenten buiten het stadion vallen niet altijd onder de Voetbalwet, waardoor politie terugvalt op het strafrecht — trager en complexer.
Verantwoordelijkheid van clubs blijft in de praktijk soms vaag, ondanks de nieuwe regels.
Informatie-uitwisseling tussen clubs en politiediensten is nog onvoldoende gestroomlijnd.
***
Conclusie
De Belgische Voetbalwet biedt een stevig juridisch kader tegen hooliganisme. Stadionverbod, boetes, administratieve en strafrechtelijke sancties: het arsenaal aan maatregelen is groot en werd in 2023 nog versterkt.
Toch tonen recente incidenten aan dat de kloof tussen theorie en praktijk groot blijft. Zolang bevoegdheden, samenwerking en preventie niet beter op elkaar worden afgestemd, zal het gevoel van onveiligheid rond ophefmakende wedstrijden blijven bestaan. De wet is er. De uitdaging ligt nu in de uitvoering en de handhaving.
***
Voor verdere vragen of informatie, aarzel zeker niet om ons te contacteren via info@lijnrecht.be, www.lijnrecht.be, via onze sociale media of via telefoon op het nummer 012/26.22.22. Lijnrecht Law Firm staat met een uitgebreid team graag klaar om al jouw vragen te beantwoorden.
Anke Hansen Berthe Vanormelingen
Advocaat Advocaat-vennoot