VEREFFENING EN VERDELING: 2 handen op 1 buik dachten we, maar de nieuwe wet maakt hier komaf mee.

Op 27 juni 2025 werd in het Belgisch Staatsblad de wet van 18 juni 2025 gepubliceerd tot wijziging van de artikelen met betrekking tot verdelingen en veilingen, evenals van de vereffening-verdeling.

Een fundamentele wijziging betreft de uitbreiding van het toepassingsgebied van de bepalingen inzake de minnelijke en gerechtelijke verdeling (art. 1205 e.v. Ger.W.). Deze bepalingen zijn niet langer beperkt tot gevallen waarin tussen de betrokken partijen een onverdeeldheid bestaat, maar vinden voortaan eveneens toepassing in situaties waarin een dergelijke onverdeeldheid ontbreekt. Deze verruiming is ontstaan ​​door de zuivering van het erfrecht in 2018.

 ​​​​​​​1.      Vereffening, wat is dit?

​​De inhoud van een huwelijksvermogen of nalatenschap wordt hier bepaald. In het kader van een minnelijke regeling kan dit het best via een notaris gebeuren, om latere discussies uit te sluiten. Er wordt dan gekeken hoeveel ieder uit het gemeenschappelijk vermogen mag terugkrijgen. Dit is het vereffenen van de rechten en aanspraken. Het doel is aanspraken om te zetten in geld. Kortgezegd, wie heeft recht op wat en deze rechten “verzilveren” in geld.

​​​​​​​2.      Verdeling, hoe werkt dit juist?

​​​​​​​​​​​​​​Na de vereffening zal de notaris, indien partijen hier niet zelf uitkomen, bepalen welk deel van de erfenis of huwgemeenschap en welke goederen of bedragen aan elke partij toekomen. Hij beslist hoeveel en wat aan iedere partij zal toekomen. Dit beoogt onverdeelde rechten om te zetten in individuele rechten. Kortgezegd, wie krijgt wat.

  • ​​​​​​​Ofwel in natura

  • Ofwel in geld

  • Ofwel een combinatie van beiden

​​​​​​​3.      Vereffening zonder verdeling: waar een wil is, is een wet!

​​​​​​​Door de impact van de nieuwe erfwet van 2018 ontstond soms de situatie dat er enkel een vereffening noodzakelijk was, maar geen verdeling. Dit was het geval wanneer één of meer kinderen van de erflater beperkt werden tot hun reserve:

  • Door de aanstelling van een algemene legataris

  • Door te bepalen in het testament dat één of meer kinderen werden herleid tot hun reserve

  • Door de onterving van één of meer kinderen in het testament te expliciteren

​​​​​​​De nieuwe wet verduidelijkt dat de regels voor minnelijke en gerechtelijke verdeling ook gelden als er geen gezamenlijke eigendom is, maar mensen wel verschillende rechten hebben op dezelfde goederen. In dat geval is geen verdeling, maar enkel een vereffening nodig om hun rechten cijfermatig vast te leggen. De notaris-vereffenaar  treedt hier als het ware op als eerste rechter.

​​​​​​​Er zijn nog geen nieuwigheden die deze wet met zich meebrengt. De materiële bevoegdheid van de familierechtbank wordt uitgebreid. Oorspronkelijk was deze enkel bevoegd om kennis te nemen van vorderingen tot verdeling. Nu wordt haar bevoegdheid uitgebreid tot kennisname van vorderingen tot vereffening of tot verdeling. De betrokkenheid van een notaris is ook niet weg te denken. Waar zijn tussenkomst vroeger enkel mogelijk was bij een verdeling, is vandaag ook de vereffening op zichzelf voldoende aanleiding. Verder kunnen schuldeisers van een erfgenaam zich voortaan verzetten tegen een vereffening. Dit was tot op heden enkel mogelijk tegen een verdeling, die buiten hun aanwezigheid werd uitgevoerd.

​​​​​​​4.      Concreet: Wanneer eenvoudig een vereffeningsprocedure?​​​​​​​

Een erflater laat twee kinderen na. Het eerste kind wordt beperkt tot zijn reservatair deel in de erfenis in waarde en heeft dus geen recht op specifieke goederen, terwijl het tweede kind wordt aangesteld als algemeen legataris. Het eerste kind beschikt daardoor enkel over een geldvordering, die door het tweede kind moet worden voldaan ten belope van die reserve. Hoewel er geen onverdeeldheid bestaat, is een vereffening noodzakelijk om het bedrag van deze vergoeding correct te berekenen.

​​​​​​​5.      Concreet: Wanneer vereffenings- en verdelingsprocedure? 

​​​​​​​In deze situatie heeft de erflater drie kinderen nagelaten waarvan slechts één beperkt wordt tot zijn reserve in waarde, terwijl de andere twee kinderen worden aangesteld als algemene legatarissen. Er bestaat dan wel een onverdeeldheid tussen de twee kinderen die algemene legatarissen zijn. Dus hier dient zowel een vereffening als verdeling uitgevoerd te worden.

Heb je vragen, zit je in een gelijkaardige situatie of wens je onze expertise? Neem contact op met ons kantoor en wij helpen jou graag verder!

info@lijnrecht.be | www.lijnrecht.be | 012/26.22.22

Clara Vanslambrouck                               Griet Mebis
Advocaat                                                     Advocaat-vennoot

Vorige
Vorige

Generatiesprong: hoe grootouders fiscaal slim vermogen kunnen doorgeven aan hun kleinkinderen

Volgende
Volgende

Verplichte elektronische facturatie vanaf 2026 - bent u voorbereid?