Steeds meer grootouders stellen zich de vraag hoe zij hun vermogen op een doordachte manier kunnen overdragen. Niet alleen speelt de wens om kleinkinderen te ondersteunen, ook de fiscale impact van een overdracht weegt zwaar door. Een generatiesprong kan in dat kader een bijzonder efficiënt instrument zijn. In deze nieuwsbrief lichten wij de belangrijkste mogelijkheden toe.
1. Wat is een generatiesprong en waarom wint ze aan belang?
Een generatiesprong betekent dat het vermogen niet eerst naar uw kind gaat, maar meteen naar uw kleinkind. In de klassieke situatie gaat een erfenis van grootouder naar kind en pas later van kind naar kleinkind. Op elk van die overdrachten wordt belasting geheven. Door een generatie over te slaan, wordt die tussenstap vermeden.
Dat is niet alleen een emotionele keuze, maar vaak ook een rationele. Wie niets plant, riskeert dat op hetzelfde vermogen twee keer belasting wordt betaald. Met een doordachte aanpak kan dat anders.
2. Rechtstreeks schenken tijdens uw leven
De meest duidelijke manier om een generatiesprong te realiseren, is tijdens uw leven rechtstreeks schenken aan uw kleinkind via een notariële akte. U bepaalt zelf het bedrag en de voorwaarden.
U kan bijvoorbeeld schenken met voorbehoud van vruchtgebruik. In dat geval wordt uw kleinkind naakte eigenaar, maar behoudt u zelf de inkomsten of het genot zolang u leeft. Zo combineert u ondersteuning met controle.
Fiscaal is schenken vaak voordeliger dan vererven. De schenkbelasting in rechte lijn kent ruimere lage schijven dan de erfbelasting. Dat verschil kan aanzienlijk oplopen, zeker bij grotere bedragen.
Wel moet u rekening houden met de wettelijke reserve van uw kinderen. Zij hebben recht op een beschermd deel van uw nalatenschap. U kan dus niet onbeperkt alles aan uw kleinkinderen toewijzen zonder hun rechten te respecteren. Het beschikbaar deel kan u vrij schenken. Voor meer is hun instemming vereist.
3. Verwerpen van de nalatenschap: één schakel minder, één belasting minder
Na het overlijden van de grootouder kan het kind beslissen de nalatenschap te verwerpen. Juridisch wordt deze geacht nooit erfgenaam te zijn geweest. De kleinkinderen treden in zijn plaats en erven rechtstreeks van hun grootouder.
Het fiscale voordeel is duidelijk. Het vermogen wordt slechts éénmaal belast, namelijk op het erfdeel van de kleinkinderen. Zonder verwerping zou hetzelfde vermogen eerst belast worden bij het kind en later opnieuw bij overdracht naar de volgende generatie.
Bovendien worden de tarieven per erfgenaam toegepast. Wanneer meerdere kleinkinderen erven, kan een groter deel van het vermogen binnen lagere belastingschijven blijven, wat tot een bijkomende besparing leidt.
Deze keuze ligt evenwel volledig bij het kind. De grootouder beschikt hier vooraf niet over juridische zekerheid.
4. Doorgeefschenking: de fiscaal aantrekkelijke doorschuif binnen het jaar
Bij een doorgeefschenking aanvaardt het kind de nalatenschap, betaalt het de erfbelasting en schenkt het vervolgens binnen het jaar geheel of gedeeltelijk door aan de eigen kinderen via notariële akte. Ook hier ligt het initiatief bij het kind, zodat vooraf geen absolute zekerheid bestaat.
In Vlaanderen kan deze doorschenking, mits naleving van de voorwaarden, vrijgesteld zijn van schenkbelasting. Daardoor wordt het vermogen niet tweemaal belast. De erfbelasting wordt betaald bij het eerste overlijden, maar de overdracht naar de kleinkinderen gebeurt zonder bijkomende schenkbelasting.
Twee voorwaarden zijn essentieel. De schenking moet via notariële akte plaatsvinden binnen het jaar na het overlijden van de grootouders, en de verschuldigde erfbelasting moet vooraf effectief betaald zijn.
5. Globale erfovereenkomst: samen vooraf zekerheid creëren
Een globale erfovereenkomst laat toe om tijdens het leven van de grootouder afspraken te maken met kinderen en kleinkinderen over de toekomstige verdeling van het vermogen. Zo kan worden vastgelegd dat een deel van het erfdeel van het kind rechtstreeks aan de kleinkinderen wordt toebedeeld.
Alle betrokken partijen moeten deze overeenkomst ondertekenen. Zonder instemming van het kind is dit niet mogelijk. Het grote voordeel is de rechtszekerheid: wat is afgesproken, staat vast.
Fiscaal leidt ook deze techniek tot een generatiesprong. Het vermogen dat rechtstreeks naar de kleinkinderen gaat, wordt niet opnieuw belast bij het overlijden van het kind. Hierdoor wordt dubbele erfbelasting vermeden.
*
Heb je vragen, zit je in een gelijkaardige situatie of wens je onze expertise? Neem contact op met ons kantoor en wij helpen jou graag verder!
info@lijnrecht.be | www.lijnrecht.be | 012/26.22.22
Anissa El Kourdi Griet Mebis
Advocaat Advocaat-vennoot